วันจันทร์ที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2557

การพัฒนาการอ่านและการเขียนภาษาไทย


สาระสำคัญโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ 
เรื่อง “การพัฒนาการอ่านและการเขียนภาษาไทย” แก่ครูผู้สอนวิชาภาษาไทย
วันพุธที่ 7  พฤษภาคม  2557    
  ห้อง 5 – 105   คณะครุศาสตร์  มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา


             ผู้ช่วยศาสตราจารย์นิตยา  ธัญญพาณิชย์ บรรยาย เรื่อง “การอ่านอย่างมีวิจารณญาณ” โดยกล่าวถึงความสำคัญและจุดมุ่งหมายของการอ่าน โดยเน้นที่ระดับความเข้าใจของการอ่าน 5 ระดับ ดังนี้
             1.  อ่านแล้วรู้  คือ รู้ว่า ใคร  ทำอะไร  ที่ไหน  เมื่อไร 
             2.  อ่านแล้วเข้าใจ  คือ เข้าใจว่าผู้เขียนต้องการสื่ออะไร  มีจุดมุ่งหมายอย่างไร
             3.  อ่านแล้ววิเคราะห์ได้  คือ วิเคราะห์ได้ว่าอะไรเป็นข้อเท็จจริง  อะไรเป็นความคิดเห็น
             4.  อ่านแล้วสังเคราะห์ได้  คือ นำผลการวิเคราะห์มาเรียบเรียงใหม่ได้
             5.  อ่านแล้วประเมินค่าได้  คือ สามารถบอกได้ว่าเรื่องดีหรือไม่ดีอย่างไร  มีคุณค่าอย่างไร
             การอ่านอย่างมีวิจารณญาณเป็นทักษะการอ่านขั้นสูง  เรียกว่า “อ่านเป็น” ซึ่งการอ่านขั้นนี้ ผู้อ่านต้องใช้สติปัญญาในการใคร่ครวญสิ่งที่อ่านอย่างพินิจพิจารณา เพื่อตัดสินประเมินค่าสิ่งที่อ่านได้ถูกต้อง เที่ยงธรรม

ขั้นการฝึกปฏิบัติ
             ขั้นที่ 1  ฝึกปฏิบัติอ่าน 5 ระดับ
             ผู้เข้าอบรมฝึกอ่านพร้อมกัน เพื่อประเมินความสามารถในการอ่าน จากแบบฝึก 2 เรื่อง คือ เรื่อง                    “ของสูง” และเรื่อง “การไม่กระทำ”
             การฝึกปฏิบัติขั้นแรกนี้ วิทยากรได้ช่วยชี้แนะแนวทางในการทำความเข้าใจและอธิบายเพิ่มเติมจนผู้เข้าอบรมสามารถสรุปสาระสำคัญของเรื่องได้  ดังนี้
             เรื่องของสูง  “ความอ่อนโยน ความอ่อนน้อมถ่อมตนมีชัยเหนือความกระด้าง”
             เรื่องการไม่กระทำ  “เน้นการสอนโดยการปฏิบัติเป็นแบบอย่าง คือ ปฏิบัติให้ดู อยู่ให้เห็น และการรู้จักปล่อยวาง ไม่ยึดมั่นถือมั่น”
             ขั้นที่ 2  ฝึกปฏิบัติอ่าน 5 ระดับเป็นรายบุคคล
             กำหนดแบบฝึกอ่าน 3 เรื่อง  คือ
             1.  เรื่อง “ปรัชญากับศาสนา”
             2.  เรื่อง “กระชอน 3 อัน”
             3.  เรื่อง “การประทุ”
             ผู้เข้าอบรมฝึกปฏิบัติอ่านและเขียนส่งคณะวิทยากร คือ อาจารย์เอื้อนจิตร  สัมมา  อาจารย์วิภาพรรณ  นำอุทิศ และอาจารย์นิดาริน  จุลวรรณ  หลังจากตรวจงานคืนโดยให้ค่าคะแนนเป็นเกรด A, B, C, D แล้ว คณะวิทยากรได้แจกแบบเฉลยการอ่าน 5 ระดับของเรื่องดังกล่าวให้ผู้อ่านพิจารณาตรวจสอบเป็นแบบอย่าง
             สาระสำคัญ เรื่อง ปรัชญากับศาสนา  “ผลสำเร็จของงานเกิดจากการปฏิบัติ มิใช่เกิดจากการคิดเพียงอย่างเดียว”
             สาระสำคัญ เรื่อง กระชอน 3 อัน  “ก่อนเล่าหรือพูดเรื่องใดต้องคิดไตร่ตรองก่อนว่าเป็นความจริงหรือไม่  เป็นเรื่องที่ดีหรือไม่ และเป็นเรื่องที่จำเป็นต้องเล่าหรือไม่”
             สาระสำคัญ เรื่อง การประทุ  “มนุษย์พึงระวังรักษาจิตใจให้สงบ  ไม่เบียดเบียนหรือก้าวก่ายต่อสรรพสิ่ง  อย่าให้อารมณ์ประทุขึ้นด้วยความยินดี – ยินร้าย”
             ขั้นที่ 3  ฝึกปฏิบัติอ่านเป็นกลุ่ม
             วิทยากรแบ่งผู้เข้าอบรมเป็น 10 กลุ่ม กลุ่มละ 3 คน  กำหนดให้อ่านแบบฝึกและเขียนนำเสนอ จำนวน 5 เรื่อง ให้เขียนนำเสนอและให้ตัวแทนกลุ่มเป็นผู้กล่าวนำและให้มีการอภิปรายแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกลุ่มและคณะวิทยากร
             สาระสำคัญ
             1.  เรื่อง ทำแล้วได้  “ให้คนพึ่งตนเอง ต้องลงมือทำแล้วจึงได้รับ”
             2.  เรื่อง ทำพร้อมกัน  “การทำหน้าที่ตามบทบาทด้วยความรับผิดชอบ จะส่งผลดีทั้งต่อตนเองและผู้อื่น”
             3.  เรื่อง ความรังเกียจ  “การมองสิ่งทั้งหลายในแง่ลบ ย่อมส่งผลให้เจ้าตัวได้รับความเดือดร้อน  บุคคลจึงไม่พึงเพ่งโทษผู้อื่น”
             4.  เรื่อง ลูกศิษย์ปิศาจ  “ไม่ควรรีรอหรือผัดวันประกันพรุ่งในการทำความดี”
             5.  เรื่อง บันทึกของพ่อบ้าน  “สมาชิกในบ้านควรตระหนักถึงคุณค่าของแม่บ้าน (ภรรยา, แม่)  ต้องทำงานหนักเพ่อความอยู่ดีมีสุขของสมาชิกในครอบครัว  ดังนั้นสมาชิกทุกคนในบ้านจึงควรต้องช่วยกันดูแลบ้าน และช่วยกันทำงานเพื่อแบ่งเบาภาระของแม่บ้านไม่ให้เหน็ดเหนื่อยจากการทำงานหนักจนเกินไป”
             หลังจากอภิปรายแลกเปลี่ยนเรียนรู้แล้ว วิทยากรได้แจกตัวอย่างการอ่าน 5 ระดับของแบบฝึกทั้ง 5 เรื่อง
             ขั้นตอนสุดท้าย  คณะวิทยากรร่วมเสวนาเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับครูผู้อบรม เรื่อง  การอภิปรายผลการพัฒนาการอ่านและการเขียนสู่การจัดการเรียนการสอนภาษาไทย  ครูผู้อบรมกล่าวถึงผลที่ได้รับเพื่อนำไปใช้พัฒนาตนเองและพัฒนาการเรียนการสอน  ดังนี้
             1.  ขั้นตอนการฝึกอ่านอย่างมีวิจารณญาณ 5 ขั้น  ทำให้ครูเข้าใจนิยามของคำว่า “วิเคราะห์” และ “สังเคราะห์”  มากยิ่งขึ้น
             2.  การพัฒนาการอ่านและการเขียนภาษาไทยในครั้งนี้  ทำให้ครูมีความสามารถในการอ่านตีความ  อ่านวิเคราะห์ อ่านสังเคราะห์ และอ่านประเมินค่ามากยิ่งขึ้น 
             3.  ความรู้และความสามารถที่ครูได้รับในครั้งนี้  นำไปสู่การฝึกทักษะการอ่านขั้นสูงให้แก่นักเรียน ทั้งใน    ชั้นเรียนและการเตรียมความพร้อมการทดสอบระดับชาติ  เช่น NT  O-net เป็นต้น
             4.  ครูได้เทคนิคการสอนอ่านอย่างมีวิจารณญาณและการเขียนนำเสนอสาร โดยการรู้จักรอคอย/ ให้เวลา เมื่อให้นักเรียนอ่านอย่างมีวิจารณญาณ
             5.  การพัฒนาตนเองในครั้งต่อไปจะต้องพัฒนาในเรื่องรูปแบบและการใช้ภาษาเขียนที่ตรงความหมายและสละสลวย
ข้อมูลแบบฝึกอ่าน